Munnik Brandadvies

Blog Joachim Tiel Groenestege: Brandveiligheid zit ‘m ook in details

Bij brandveiligheid denk je al gauw aan materiaalgebruik. Hout brandt sneller dan steen, brandend kunststof wordt vloeibaar en veroorzaakt veel rook, gips en steen branden niet. Wij weten echter dat brandgevaar ook in kleine hoekjes kan schuilen: detaillering is een belangrijke factor bij het realiseren van een brandveilig gebouw.

Detailleringen

Bij detailleringen gaat het kortgezegd om de manier waarop verschillende materialen op elkaar worden aangesloten. Hoe monteer je een gipswand tegen geïsoleerde dakplaten, hoe bevestig je een geïsoleerd dak wind- en waterdicht op een betonnen gevel. Hierbij spelen onder andere esthetische aspecten een rol. Kiest een architect voor een kunststof dakgoot met dito beugels, of wordt die goot voorzien van een fraaie houten betimmering? Deze keuzes kunnen invloed hebben op de brandwerendheid. In dat kader is het ook van belang te kijken naar hoe leidingen, afvoeren en kabels door een woongebouw lopen en hoe ze worden afgedicht.

Brandscheiding

Als je in een rijtjeshuis of in een appartementengebouw woont, is elke woning een afzonderlijk brandcompartiment; dat is zo vastgelegd in het Bouwbesluit. Tussen de woningen worden brandscheidingen aangebracht die moeten voorkomen dat brand zich uitbreidt naar de naast-, onder- of bovengelegen woning. Stel: jouw buren laten in een romantische bui een kaarsje te dicht bij de gordijnen branden waardoor een flinke woningbrand ontstaat. Dan heb jij dankzij die brandwerende muren nog voldoende tijd om met eventuele gezinsleden en huisdieren je eigen huis veilig te verlaten. Mits het goed zit met de detailleringen. Want een scheidingswand kan op zich voldoende brandwerend zijn. Maar geldt dat ook voor de brandoverslag via het dak? En is er met de buizen en leidingen – die meestal door meerdere woningen lopen – voldoende gelet op goede afdichting en zijn er waar nodig brandkleppen aangebracht?

Hier hebben we het nog over woningen. Bij zakelijk gebruikte panden, zoals sporthallen, theaters, kantoren of industriecomplexen, zijn de schachten waar diverse leidingen doorheen lopen, van een heel andere orde van grootte. Daar heb je bovendien te maken met veel meer mensen die bij brand een gebouw tijdig moeten kunnen ontvluchten. Bij dit soort gebouwen is brandveilige detaillering essentieel.

Tests en certificaten

Bij een brandveiligheidsadvies is het van wezenlijk belang om de materiaalspecificaties bij leveranciers op te vragen. Daarmee krijgen we informatie over brandklasse, rookgetallen en druppelvorming van materialen. De overheid heeft eisen gesteld ten aanzien het brandgedrag van bouwmaterialen. Uitvoerende partijen moet aan deze eisen voldoen en met een certificaat kunnen aantonen dat het gebruikte product geschikt is voor de betreffende toepassing. Niet alle materiaalcombinaties of -toepassingen zijn echter getest en/of gecertificeerd. Dat wil niet zeggen dat je die combinaties niet mag toepassen, maar ze moeten wel aan de gestelde voorwaarden voldoen. Hoe er in dit soort gevallen een veilige brandwerende aansluiting gemaakt kan worden, bezien we bijvoorbeeld vanuit methodes bekend vanuit de Fire Safety Engineering.

Energiezuinig versus brandveiligheid

Dat aandacht voor brandwerende detaillering noodzakelijk is, bleek uit een project in het aardbevingsgebied van Groningen, waarbij wij als adviseur betrokken zijn. Hier zie je dat het energieneutraal maken van woningen consequenties kan hebben voor de brandveiligheid. Om woningen aardbevingsbestendig te maken, worden ze gestript en met een staalconstructie verstevigd. Daaromheen komt een schil met hoge isolatiewaardes, zodat bewoners een lage energierekening krijgen – een compensatie van de overheid voor de geleden schade. Helaas zit er een heel grote tegenstrijdigheid in energiezuinigheid en brandveiligheid. Om hoge isolatiewaardes te bereiken, worden relatief brandbare producten als piepschuim, PUR of PIR gebruikt. Er bestaan wel alternatieve materialen die veel betere brandwerende eigenschappen hebben, zoals steenwol, glaswol en schapenwol. Maar om daarmee dezelfde isolatiewaardes te halen zou je een muur krijgen die vele malen dikker wordt. Toch zijn ook voor deze gevallen brandveilige oplossingen te bedenken. Om te voorkomen dat een eventuele brand zich uitbreidt naar de buurwoning, kun je op de plek van de woningscheidingen bijvoorbeeld brandvertragende maatregelen treffen. Met de nodige aandacht voor brandveilige detaillering kan ervoor worden gezorgd dat de brandoverslagrisico’s beperkt worden.

Proactief
Het loont zeker om al in de voorbereidingsfase rekening met brandveilige detaillering te houden. En om mogelijke aandachtspunten te inventariseren. Wij weten uit ervaring hoe belangrijk het is om bij een project te worden betrokken als dat nog op de tekentafel ligt. Een brandveiligheidsadvies in een later stadium in het (ver)bouwtraject kan leiden tot kostbare aanpassingen en/of aanvullingen. We zouden aannemers en architecten dan ook willen aanraden om proactief na te denken over materiaalgebruik én detailleringen. En om waar nodig tijdig advies in te winnen. Zodat er in een vroeg stadium door een deskundige meegedacht kan worden over brandveiligheid. En er in de uitvoeringsfase geen ongemakkelijke discussies ontstaan over zaken die in het voortraject hadden kunnen worden voorkomen.

Meer weten over dit onderwerp? Neem vrijblijvend contact op met Joachim Tiel Groenestege via j.tielgroenestege@munnikbrandadvies.nl of bel (0598) 39 59 79.