Zoveel gebouwen, zoveel ontruimingsplattegronden. De één overzichtelijker dan de ander, maar elk met hetzelfde doel: de aanwezigen in het gebouw informeren over de veiligheidsvoorzieningen en de vluchtwegen. Maar hoe overzichtelijk is uw ontruimingsplattegrond eigenlijk? In de praktijk zien wij regelmatig plattegronden die eerder voor verwarring zorgen dan voor duidelijkheid. In dit artikel laten we zien wat het verschil is tussen een onoverzichtelijke en een overzichtelijke ontruimingsplattegrond — en waarom dat verschil bij een calamiteit het verschil kan maken.
Waarom een overzichtelijke ontruimingsplattegrond essentieel is
Bij een calamiteit — denk aan brand, een gaslek of een bommelding — stijgt de spanning en daalt het concentratievermogen. Mensen raken gestrest, de adrenaline stroomt en logisch nadenken wordt moeilijker. Op dat moment moet een ontruimingsplattegrond in één oogopslag duidelijk maken waar de dichtstbijzijnde vluchtweg is en waar de nooduitgang zich bevindt.
Een overzichtelijke ontruimingsplattegrond draagt daar direct aan bij. Hoe minder ruis op de tekening, hoe sneller iemand de juiste route ziet. Dat geldt voor medewerkers die dagelijks in het gebouw aanwezig zijn, maar nog meer voor bezoekers die het gebouw niet kennen. Denk aan gasten in een hotel, patiënten in een zorginstelling of klanten in een winkel. Juist voor hen is een helder en rustig ontwerp van levensbelang.
Een rommelige, overladen plattegrond werkt averechts. Als er te veel informatie op de tekening staat — ruimtenummers, installatieschema’s, irrelevante bouwkundige details — verdwijnt de essentiële informatie in de massa. De vluchtroute, de brandblussers, de verzamelplaats: precies de dingen die je moet zien, vallen niet meer op.
Oud versus nieuw: het verschil in de praktijk
Vanaf de bouw tot aan het huidige gebruik zijn in de loop der jaren ongetwijfeld veranderingen de revue gepasseerd. Is het niet door een verbouwing of renovatie, dan wel door herziene wet- en regelgeving. Vereiste brandveiligheidsmaatregelen stoppen niet bij bouwkundige of installatietechnische maatregelen. Organisatorisch gaan ze verder in overzichtelijke ontruimingsplattegronden die tijdens een calamiteit voor gebouwgebruikers en hulpdiensten een cruciale rol spelen. In het onderstaande voorbeeld laten we het verschil zien tussen een oude en een nieuwe situatie:
Het verschil is direct zichtbaar. De nieuwe ontruimingsplattegrond is rustiger en overzichtelijker doordat niet-relevante informatie van de plattegrond is verwijderd. Alleen de dichtstbijzijnde vluchtwegen zijn aangegeven, samen met de locaties van brandbestrijdingsmiddelen en de verzamelplaats. Het resultaat: een overzichtelijke ontruimingsplattegrond die in stressvolle situaties direct duidelijkheid biedt.
Veelgemaakte fouten bij ontruimingsplattegronden
In onze jarenlange ervaring als brandveiligheidsadviseurs komen we regelmatig ontruimingsplattegronden tegen die beter kunnen. Dit zijn de meest voorkomende fouten:
Te veel informatie op één plattegrond. Sommige plattegronden tonen het complete gebouw met alle verdiepingen, installaties en ruimtenummers. Voor een technisch specialist misschien leesbaar, maar voor een bezoeker die in paniek de uitgang zoekt volstrekt onbruikbaar. Een overzichtelijke ontruimingsplattegrond toont alleen de verdieping of vleugel waar de lezer zich bevindt.
Verkeerde oriëntatie. De plattegrond moet overeenkomen met de positie van de lezer in het gebouw. Links op de tekening is links in de werkelijkheid. Wij zien echter regelmatig plattegronden die op de noordrichting zijn georiënteerd — handig voor een architect, maar verwarrend voor iemand die in een gang staat en snel naar buiten wil.
Verouderde informatie. Na een verbouwing, verhuizing of gewijzigde indeling kloppen de vluchtwegen op de plattegrond vaak niet meer. Een ontruimingsplattegrond die niet overeenkomt met de werkelijkheid is niet alleen nutteloos, maar kan gevaarlijk zijn als mensen een route volgen die niet meer bestaat.
Niet-genormeerde symbolen en kleuren. De NEN 1414 schrijft precies voor welke symbolen en kleuren op een ontruimingsplattegrond mogen worden gebruikt. Zelfbedachte pictogrammen of afwijkende kleuren — hoe creatief ook — zijn niet alleen in strijd met de norm, maar ook moeilijker herkenbaar in een stressvolle situatie.
Onze aanpak: minder is meer
Bij Munnik Brandadvies hanteren wij het principe “minder is meer” als het gaat om ontruimingsplattegronden. Wij geloven dat overzicht en duidelijkheid de veiligheid ten goede komen. Dat vertaalt zich in een aantal concrete keuzes bij het ontwerpen van een overzichtelijke ontruimingsplattegrond:
Wij tonen alleen de relevante vleugel of verdieping. Met name in grotere gebouwen zoals hotels, zorginstellingen en kantoorpanden creëert dit rust. Een hotelgast hoeft niet het volledige hotel te zien — alleen de verdieping waar de kamer zich bevindt en de dichtstbijzijnde nooduitgang.
Niet-essentiële bouwkundige details laten we weg. Alles wat niet direct bijdraagt aan het veilig verlaten van het gebouw hoort niet op een ontruimingsplattegrond thuis. Denk aan technische installaties, ruimtenummers van niet-publieke ruimtes en gedetailleerde indelingen van kantoorruimtes.
De vluchtroute springt er direct uit. Door het gebruik van de juiste genormeerde kleuren en symbolen — groen voor vluchtwegen, rood voor brandbestrijdingsmiddelen — ziet de lezer in één oogopslag waar hij of zij heen moet.
Het resultaat is een ontruimingsplattegrond die doet wat hij moet doen: mensen snel en veilig naar buiten leiden.
Herkenbaar? Tijd om uw ontruimingsplattegronden te vernieuwen
Herkent u de situatie uit het voorbeeld? Hangen er in uw gebouw ontruimingsplattegronden die onoverzichtelijk, verouderd of niet conform de huidige normen zijn? Dan is het tijd voor een update.
Wij ontwerpen en leveren professionele, overzichtelijke ontruimingsplattegronden die voldoen aan de NEN 1414 en NEN 7010. Van opname op locatie tot levering in een representatieve omlijsting — wij ontzorgen u volledig.
Wenst u ook professionele en duidelijke ontruimingsplattegronden in uw gebouw aan de muur? Lees meer over ontruimingsplattegrond laten maken of neem vrijblijvend contact met ons op via 0598-39 59 79.
Plattegronden werken alleen als de vluchtroutes zelf op orde zijn. Die en de andere aandachtspunten staan in onze checklist voor het checken van de brandveiligheid van je gebouw.