Bij een calamiteit telt elke seconde. Ontruimingsplattegronden zorgen ervoor dat iedereen in uw gebouw — van medewerkers tot bezoekers — in één oogopslag ziet waar de vluchtwegen, nooduitgangen en veiligheidsmiddelen zich bevinden. Munnik Brandadvies ontwerpt al meer dan 22 jaar professionele ontruimingsplattegronden die voldoen aan alle geldende normen en wet- en regelgeving.
Wat is een ontruimingsplattegrond?
Een ontruimingsplattegrond — ook wel vluchtwegplattegrond of evacuatieplattegrond genoemd — is een vereenvoudigde plattegrond van (een deel van) uw gebouw. Het doel is helder: alle aanwezigen informeren over de vluchtmogelijkheden en veiligheidsvoorzieningen bij een noodsituatie.
Op een goede ontruimingsplattegrond vindt u onder andere:
- De vluchtroutes en nooduitgangen
- De locatie van brandbestrijdingsmiddelen zoals blussers en brandslanghaspels
- De positie van brandmeldpunten (handmelders)
- EHBO- en AED-locaties
- De aangewezen verzamelplaats
- Veiligheidsinstructies: wat te doen bij brand, ongeval of ontruiming
- Interne en externe alarmnummers
- Een legenda met verklaring van de gebruikte symbolen
De plattegrond is altijd zo georiënteerd dat deze overeenkomt met de positie van de lezer — links op de tekening is ook daadwerkelijk links in het gebouw. Dit klinkt vanzelfsprekend, maar wij zien in de praktijk regelmatig plattegronden die op de noordrichting zijn georiënteerd, wat voor niet-bouwkundigen lastig te interpreteren is.
Wanneer is een ontruimingsplattegrond verplicht?
Ontruimingsplattegronden zijn verplicht in de volgende situaties:
Vanuit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): Wanneer uw gebouw beschikt over een brandmeld- en ontruimingsalarminstallatie, bent u verplicht ontruimingsplattegronden te hebben als onderdeel van het ontruimingsplan. De plattegronden moeten zowel bij het ontruimingsplan worden gevoegd als zichtbaar in het gebouw worden opgehangen.
Vanuit de Arbowet (artikel 15): Werkgevers hebben een zorgplicht om voorzieningen te treffen voor de veiligheid van medewerkers en bezoekers. Ontruimingsplattegronden zijn een essentieel onderdeel van deze bedrijfshulpverlening (BHV).
Bij publiek toegankelijke gebouwen: Ook zonder brandmeldinstallatie kunnen ontruimingsplattegronden verplicht zijn wanneer u bezoekers ontvangt die niet bekend zijn met de vluchtroutes — denk aan hotels, horeca, scholen, zorginstellingen, winkels en evenementenlocaties.
Op iedere bouwlaag en in ieder bouwdeel dient minimaal één ontruimingsplattegrond aanwezig te zijn. De plattegronden worden bij voorkeur bevestigd op een zichthoogte van 1,60 meter, gemeten vanaf de vloer tot het midden van de plattegrond.
Eisen aan ontruimingsplattegronden: NEN 1414 en NEN 7010
De NEN 1414-1 is dé norm die de eisen stelt aan ontruimingsplattegronden in Nederland. Deze norm beschrijft gedetailleerd hoe een ontruimingsplattegrond eruitziet, welke informatie erop moet staan en welke symbolen gebruikt worden. De veiligheidssymbolen zijn vastgelegd in de NEN 7010 (ISO 7010), waardoor ze in heel Europa herkenbaar zijn.
Belangrijke eisen uit de NEN 1414:
- Kleuren: De gebruikte kleuren zijn vastgelegd in specifieke RAL- en Pantone-codes. Vluchtroute-pijlen en evacuatiesymbolen zijn groen (RAL 6032 / Pantone 348c), brandbestrijdingsmiddelen zijn rood. Afwijkende kleuren zijn niet toegestaan.
- Symbolen: Alleen genormeerde pictogrammen conform NEN 7010 mogen worden gebruikt. Zelfbedachte of van het internet gekopieerde symbolen zijn niet toegestaan.
- Oriëntatie: De plattegrond moet overeenkomen met de werkelijke positie van de lezer in het gebouw.
- Leesbaarheid: De plattegrond moet eenvoudig en goed leesbaar zijn voor iedereen, ook voor mensen met een beperkt gezichtsvermogen.
- Formaat: Standaard A3-formaat voor wandbevestiging, zodat de plattegrond op afstand leesbaar blijft. Voor opname in het ontruimingsplan wordt ook een A4-versie geleverd.
Daarnaast sluiten onze plattegronden aan bij de NEN 8112, de norm voor ontruimingsplannen, zodat alles naadloos op elkaar aansluit.
Wij zien in de praktijk helaas regelmatig ontruimingsplattegronden die niet aan deze eisen voldoen — denk aan verkeerde kleuren, ontbrekende symbolen of een incorrecte oriëntatie. Dergelijke afwijkingen zijn niet alleen in strijd met de wet, maar brengen bij een daadwerkelijke calamiteit ook risico’s met zich mee.
Overzichtelijk en duidelijk: onze aanpak
Zoveel gebouwen, zoveel ontruimingsplattegronden. De één overzichtelijker dan de ander, maar elk met hetzelfde doel: de aanwezigen informeren over de veiligheidsvoorzieningen en de vluchtwegen. Vanaf de bouw tot aan het huidige gebruik zijn in de loop der jaren ongetwijfeld veranderingen de revue gepasseerd. Is het niet door een verbouwing of renovatie, dan wel door herziene wet- en regelgeving.
Wij geloven dat overzicht en duidelijkheid de veiligheid ten goede komen. Daarom hanteren wij het principe: alleen relevante informatie tonen. Niet-essentiële details worden van de plattegrond verwijderd, zodat de vluchtroutes en veiligheidsmiddelen direct opvallen.
Met name in bijvoorbeeld hotels en grote gebouwen creëert deze aanpak rust. In plaats van het gehele gebouw op één plattegrond te projecteren, tonen wij alleen de vleugel of verdieping waar de persoon zich bevindt. Zo ziet iemand direct de dichtbijzijnde vluchtweg, zonder afgeleid te worden door irrelevante informatie.
Lees ook ons blog: Veilig verblijven met overzichtelijke ontruimingsplattegronden — waarin we het verschil tussen een oude en nieuwe ontruimingsplattegrond laten zien.
Onze werkwijze in 5 stappen
1. Intake en inventarisatie Wij beginnen met het verzamelen van de benodigde informatie: bouwtekeningen (bij voorkeur digitaal in DWG-formaat), het huidige gebruik van het gebouw en eventuele bijzonderheden. Heeft u geen digitale tekeningen? Geen probleem — wij kunnen ook werken met tekeningen op papier of een opname op locatie verzorgen.
2. Opname op locatie Eén van onze adviseurs bezoekt uw locatie om de actuele situatie in kaart te brengen. Wij inventariseren de vluchtwegen, de positie van brandbestrijdings- en BHV-middelen, en controleren of de bouwtekeningen nog overeenkomen met de werkelijkheid. Verbouwingen, verhuizingen of nieuwe obstakels zijn niet altijd zichtbaar op tekening.
3. Conceptontwerp Op basis van de verzamelde gegevens stellen onze bouwkundig tekenaars een conceptversie op, volledig conform de NEN 1414 en NEN 7010. Het ontwerp wordt desgewenst voorzien van uw bedrijfslogo en afgestemd op uw huisstijl.
4. Controle en goedkeuring U ontvangt het concept ter beoordeling. Samen lopen we eventuele opmerkingen door en verwerken wij aanpassingen tot de plattegrond volledig naar wens is.
5. Oplevering en montage Na goedkeuring worden de definitieve ontruimingsplattegronden geproduceerd en geleverd. Wij adviseren over de optimale ophanglocaties en kunnen desgewenst de montage voor u verzorgen.
Uitvoering en materialen
Wij leveren ontruimingsplattegronden in diverse uitvoeringen, afgestemd op uw wensen en de uitstraling van uw gebouw:
- Aluminium kliklijst — De meest gekozen optie. Eenvoudig te openen voor het verwisselen van plattegronden bij wijzigingen.
- Plexiglas — Voor een luxe, moderne uitstraling. De plattegrond wordt direct op het materiaal gedrukt.
- Dibond met afstandhouders — Een designoptie die past bij strak ingerichte kantoren, hotels en winkels.
- Naglowende (glow-in-the-dark) uitvoering — Bij stroomuitval licht de plattegrond nog tot 20 minuten op. Bijzonder geschikt voor gebouwen met verminderde verlichting bij calamiteiten.
- Digitale levering — Voor opname in uw ontruimingsplan of wanneer u zelf wilt laten afdrukken.
Alle plattegronden worden standaard op A3-formaat geleverd voor wandbevestiging en op A4-formaat voor het ontruimingsplan.
Waarom kiezen voor Munnik Brandadvies?
- Meer dan 22 jaar ervaring in brandveiligheidsadvies — wij kennen de wet- en regelgeving als geen ander
- Onafhankelijk advies — wij werken niet voor leveranciers of installateurs, maar uitsluitend in het belang van de opdrachtgever
- Specialistische kennis — onze adviseurs zijn experts op het gebied van bouwkundige, installatietechnische én organisatorische brandveiligheid
- SKG-IKOB gecertificeerd voor bouwplantoetsing
- Complete ontzorging — van opname en ontwerp tot levering
- Werkzaam door heel Nederland vanuit onze vestiging in Kolham (Groningen), met bijzondere focus op Noord-Nederland
Ontruimingsplattegronden zijn slechts één onderdeel van een veilig gebouw. Als onafhankelijk brandveiligheidsadviesbureau helpen wij u ook graag met het opstellen van een compleet ontruimingsplan, BHV-opleidingen, brandveiligheidsinspecties en bouwkundige brandveiligheidsadviezen.
Veelgestelde vragen over ontruimingsplattegronden
Op een ontruimingsplattegrond staan de vluchtroutes en nooduitgangen, de locatie van brandbestrijdingsmiddelen (blussers en brandslanghaspels), brandmeldpunten (handmelders), EHBO- en AED-locaties, de aangewezen verzamelplaats, veiligheidsinstructies en interne en externe alarmnummers. Alle symbolen zijn conform NEN 7010 (ISO 7010) en daardoor in heel Europa herkenbaar. De plattegrond is altijd georiënteerd op de positie van de lezer, zodat links op de tekening ook daadwerkelijk links in het gebouw is.
Een ontruimingsplattegrond is verplicht vanuit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) als uw gebouw een brandmeld- en ontruimingsalarminstallatie heeft. Daarnaast verplicht de Arbowet (artikel 15) werkgevers tot afdoende BHV-voorzieningen, waaronder ontruimingsplattegronden. Bij publiek toegankelijke gebouwen zoals hotels, horeca, scholen, zorginstellingen en winkels kunnen plattegronden ook zonder brandmeldinstallatie verplicht zijn. Op elke bouwlaag en in elk bouwdeel is minimaal één plattegrond vereist.
De NEN 1414-1 is de Nederlandse norm voor ontruimingsplattegronden. De eisen betreffen: kleuren conform RAL- en Pantone-codes (vluchtroutes groen RAL 6032, brandbestrijdingsmiddelen rood), uitsluitend genormeerde pictogrammen conform NEN 7010, oriëntatie op de positie van de lezer, standaard A3-formaat voor wandmontage en A4 voor het ontruimingsplan, en een duidelijke legenda. Afwijkingen zijn niet alleen in strijd met de wet, maar kunnen bij een calamiteit ook risico’s opleveren.
Na de opname op locatie en het aanleveren van de benodigde bouwtekeningen ontvangt u doorgaans binnen enkele werkdagen een conceptontwerp. Na uw goedkeuring worden de definitieve plattegronden geproduceerd en geleverd, inclusief eventuele montage. De exacte doorlooptijd is afhankelijk van de omvang en complexiteit van het gebouw.
Een ontruimingsplattegrond moet worden bijgewerkt bij elke verbouwing, herinrichting of wijziging in de vluchtroutes en veiligheidsvoorzieningen. Ook bij gewijzigde wet- en regelgeving kan een update noodzakelijk zijn. Wij adviseren de plattegronden minimaal eens per drie jaar te laten controleren op actualiteit.
De kosten hangen af van het aantal bouwlagen, de complexiteit van het gebouw en de gewenste uitvoering (aluminium kliklijst, plexiglas, dibond of naglowend). Wij brengen altijd vrijblijvend en op maat offerte uit. Neem contact met ons op voor een offerte.