Een gebruiksmelding – in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) de melding brandveilig gebruik – is verplicht zodra in een gebouw meer mensen aanwezig kunnen zijn dan de drempel voor die gebruiksfunctie, en altijd bij een woonfunctie voor zorg. De melding moet vier weken vóór ingebruikname bij de gemeente binnen zijn. In dit artikel: de drempels per gebruiksfunctie, wat er per 2024 is veranderd, wat te doen bij gemengd of gewijzigd gebruik, en wat er gebeurt als u niet meldt.
Wat is een melding brandveilig gebruik?
Met de melding laat u de gemeente vooraf zien hoe het brandveilig gebruik van uw gebouw is geregeld: welke gebruiksfunctie, hoeveel personen gelijktijdig aanwezig kunnen zijn, hoe de vluchtroutes en brandcompartimenten lopen en welke voorzieningen er zijn – brandmeldinstallatie, ontruimingsalarm, blusmiddelen, BHV en ontruimingsplan. Het is een melding, geen vergunning: u wacht geen toestemming af, maar de gemeente toetst wel en kan om aanvullingen vragen.
De drempels per gebruiksfunctie
Het Bbl bepaalt per gebruiksfunctie vanaf welk aantal gelijktijdig aanwezige personen een melding verplicht is:
| Gebruiksfunctie | Drempel aantal personen |
|---|---|
| Woonfunctie – kamergewijze verhuur | 50 |
| Woonfunctie – voor zorg | Altijd meldingsplichtig |
| Woonfunctie – overig | Geen meldplicht |
| Bijeenkomstfunctie – voor kinderen jonger dan 12 jaar | 10 |
| Bijeenkomstfunctie – voor personen met een fysieke of geestelijke beperking | 10 |
| Bijeenkomstfunctie – overig | 50 |
| Celfunctie | 10 |
| Gezondheidszorgfunctie – met bedgebied | 10 |
| Gezondheidszorgfunctie – overig | 50 |
| Industriefunctie | 150 |
| Kantoorfunctie | 150 |
| Logiesfunctie – in een logiesgebouw | 10 |
| Logiesfunctie – overig | 50 |
| Onderwijsfunctie – basisonderwijs | 10 |
| Onderwijsfunctie – overig | 50 |
| Sportfunctie | 50 |
| Winkelfunctie | 50 |
| Overige gebruiksfunctie | 50 |
Bij een gebouw met meerdere gebruiksfuncties geldt het totaal aantal personen tegen de laagste drempel van de aanwezige functies. Een kantoor (drempel 150) met een bedrijfsrestaurant (bijeenkomstfunctie, drempel 50) is dus al vanaf 50 personen meldingsplichtig.
Wat is er per 1 januari 2024 veranderd?
Met de Omgevingswet zijn de regels uit het Bouwbesluit 2012 overgegaan in het Bbl. Vier punten zijn voor de meldplicht van belang: de woonfunctie voor zorg is altijd meldingsplichtig geworden, ongeacht het aantal bewoners; de drempel voor kantoor- en industriefuncties ging naar 150 personen; de omgevingsvergunning brandveilig gebruik (de ‘gebruiksvergunning’) is vervallen en opgegaan in de meldplicht; en indienen gaat via het Omgevingsloket. Wie onder het Bouwbesluit 2012 nog buiten de meldplicht viel, kan er nu wél onder vallen – dat geldt vooral voor kleinschalige zorg.
Gewijzigd gebruik: opnieuw melden
De melding hoort bij het gemelde gebruik. Verandert de functie van (een deel van) het gebouw – kantoor wordt opleidingsruimte, winkel wordt horeca, woning wordt zorgwoning – of stijgt het aantal personen boven de drempel, dan is een nieuwe melding nodig. Hetzelfde geldt bij een verbouwing die vluchtroutes of brandcompartimenten raakt.
Tijdelijk gebruik
Ook tijdelijke bouwwerken en tijdelijk gebruik – een noodlokaal, een tijdelijk paviljoen, een leegstaand pand dat een seizoen als winkel dient – kunnen meldingsplichtig zijn. Bepalend is opnieuw de gebruiksfunctie en het aantal personen, niet de duur.
Wat als u niet meldt?
Niet melden is een overtreding van het Bbl. De gemeente kan een dwangsom opleggen of het gebruik verbieden totdat de melding compleet is. In de praktijk komt dat vaak boven water bij een controle door de brandweer of na een incident – het slechtst denkbare moment.
Zelf checken of laten toetsen
Met onze gratis gebruiksmelding-checker weet u in enkele vragen of u meldingsplichtig bent. Wilt u het traject uit handen geven – toetsing, gebruiksmeldingsplattegronden en indiening via het Omgevingsloket – dan verzorgen wij dat als gebruiksmelding brandveiligheid. De plattegronden zijn meteen de basis voor uw ontruimingsplattegronden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang van tevoren moet ik een gebruiksmelding indienen?
Uiterlijk vier weken vóór het in gebruik nemen van het gebouw, via het Omgevingsloket.
Mijn gebouw heeft meerdere gebruiksfuncties. Welke drempel geldt?
De laagste drempel van de aanwezige gebruiksfuncties, getoetst aan het totaal aantal gelijktijdig aanwezige personen.
Is mijn oude gebruiksvergunning nog geldig?
Ja, voor het gebruik waarvoor hij is verleend. Wijzigt het gebruik of het aantal personen, dan is een nieuwe gebruiksmelding nodig.
Wat is het verschil tussen een gebruiksmelding en een gebruiksvergunning?
De gebruiksvergunning bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. De gebruiksmelding is een meldplicht: u wacht geen toestemming af, maar de gemeente toetst de melding wel en kan handhaven als het gebruik niet aan het Bbl voldoet.